Raki thanit: de Albanese ziel in een glas

Raki thanit is een sterke drank die diep geworteld is in de cultuur van de Shala, een etnische groep in Noord-Albanië. In 1634 werd de groep voor het eerst in het Italiaans vermeld als Sciala, een naam die is afgeleid van de Albanese termen shalë en shalesien ('droog, onvruchtbaar land'). Dan snap je het al: armoede.

De lokale bevolking drinkt er zelfgemaakte raki, gemaakt van bessen van de gele kornoelje (Cornus mas), die lokaal bekend staat als thanë. Ook in Nederland komt deze heester met grote vruchten voor. De vruchten rijpen pas volledig nadat ze van de boom zijn gevallen. Het rode vruchtvlees is eetbaar en wordt bijvoorbeeld ook verwerkt in jams. De bes smaakt iets zurig en het vruchtvlees heeft, verwerkt, een zachte structuur.

De oorsprong van raki gaat eeuwen terug en is nauw verbonden met de Ottomaanse overheersing van de regio. Raki werd een algemene term voor gedestilleerde dranken, al is de term afgeleid van het Ottomaans-Turkse woord ʕaraq, wat 'arak' betekende. Over arak en raki is hier meer te lezen.

Raki thanit staat bekend om zijn krachtige smaak en hoge alcoholpercentage, dat vaak tussen de 40% en 50% ligt. De smaak heeft meestal een zachte, fruitige ondertoon met een warme afdronk. In tegenstelling tot sommige andere soorten raki, zoals de anijsachtige varianten uit Turkije, heeft raki thanit doorgaans een puur en ongekruid karakter. Dit maakt het een veelzijdige drank die zowel puur als in combinatie met voedsel kan worden genoten.

In dit soort landelijke gebieden wordt raki thanit meestal thuis gemaakt volgens recepten die van generatie op generatie worden doorgegeven. Het produceren van raki thanit is vaak een sociale gebeurtenis. Families en buren komen samen tijdens de oogstperiode om fruit te verzamelen, te fermenteren en uiteindelijk te distilleren. Dit proces versterkt de onderlinge banden en houdt traditionele kennis levend. Raki thanit wordt alleen bij speciale gelegenheden aan familie en vrienden aangeboden.

[Bessen van de gele kornoelje]

Het aanbieden van raki aan gasten is een teken van respect en gastvrijheid. Het weigeren van een glas kan zelfs als onbeleefd worden beschouwd, vooral in traditionele gemeenschappen, zoals de Shala. Vaak wordt raki thanit geserveerd met kleine hapjes, zoals kaas, olijven of vleesgerechten.

Hoewel raki thanit nog steeds voornamelijk ambachtelijk wordt geproduceerd, is er de laatste jaren ook een groeiende interesse in commerciële productie. Kleinere distilleerderijen proberen traditionele methoden te combineren met moderne technieken om zo een breder publiek te bereiken.