Ligt de kleinste staat ter wereld straks in Albanië?

Stel, je loopt tijdens je vakantie door Tirana, waar de geuren van koffie en uitlaatgassen zich met elkaar vermengen en ineens hoor je iemand zeggen dat er in Albanië misschien een nieuwe staat wordt opgericht. Waar zou dat zijn, zo vraag je je ongemerkt af. Wat blijkt? Gewoon in Tirana.

Het plan ontstond in 2025 in het koortsige brein van Edi Rama, Albanees politicus en artiest. Hij wil de Bektashi‑orde omvormen tot een soevereine microstaat. Een landje van slechts 0,11 km².

Het centrum van de Bektashi’s is zo’n plek waar de tijd lijkt stil te staan. Binnen loopt Baba Mondi rond, de achtste Bektashi Dedebaba (of Kryegjysh) van de Order der Bektashi. Hij heeft iets van een man die veel heeft verloren en toch maar blijft glimlachen. Volgens het plan wordt hij straks staatshoofd. Een staat zonder leger, zonder rechtbanken, zonder grenzen die bewaakt moeten worden.

De Bektashi’s hebben nooit goed gepast binnen de strakke lijnen van religieuze systemen. Ze bidden zeven keer per dag, maar drinken ook raki tijdens rituelen. Ze geloven in stilte, in menselijkheid, in het idee dat de ziel soms meer zegt dan woorden. Hun traditie is een mozaïek van sjiitische, soennitische en christelijke fragmenten.

De orde werd ergens in de 13e eeuw gesticht door Haji Bektash Veli (1209–1271), een islamitische geleerde, mysticus, heilige en filosoof. Hij en zijn volgelingen reisden met de Ottomanen mee, werden verboden, verhuisden naar Albanië, werden opnieuw verboden door Enver Hoxha (1908-1985). Alsof de geschiedenis hen steeds probeerde verdrinken, maar ze telkens weer naar adem happend opdoken.

Na 1991 kwamen ze opnieuw bovendrijven in het nieuwe Albanië. En nu staan ze op de rand van iets dat zowel absurd als ontroerend is: een eigen staat, kleiner dan het Vaticaan (0,44 km²). Wat het nut van die microstaat is, weet niemand.

Maar niet iedereen is enthousiast. In Turkije fronst men al de wenkbrauwen, bang voor binnenlandse onrust. Albanese moslims voelen zich achtergesteld. In Albanië fluisteren sommigen dat dit een rookgordijn is, een manier om belangrijke problemen, zoals corruptie, te verbergen.

Of de microstaat er komt, weet niemand. De grondwet moet worden aangepast en dat gaat in Albanië nooit zonder drama.