Voor Friestalige lezers, die wellicht denken dat de naam van het gerecht verband houdt met het Friese woord fergees ('gratis') moet ik teleurstellen. Fërgëse is niet gratis, maar vaak ook niet duur.
Het woord is via het Oudgriekse phrúgō (φρύγω) wat 'roosteren' of 'bakken' betekende, geleend door de oude Romeinen, waar frīgō dezelfde betekenis had. Zelfs het Engels heeft het van de Franstalige Normandiers na 1066 overgenomen als to fry.
Historie<BR> Uiteraard kon fërgëse pas in zijn huidige vorm pas ontstaan toen tomaten en paprika gemeengoed in Europa werden. Voor de officiële oorsprong van fërgëse wordt gewezen naar Tirana, waar het gerecht al in de negentiende eeuw werd bereid. Het ontstond in een tijd waarin gezinnen kookten met producten uit eigen tuin, aangevuld met die van lokale boeren. Paprika's, tomaten en uien vormden in de zomer de basis van veel maaltijden. De karakteristieke gjizë, een zachte, lichtzure wrongelkaas, gaf het gerecht zijn romige structuur.
De groenten worden langzaam gegaard totdat hun smaken samensmelten, waarna de kaas voor een bijna fluweelzachte saus zorgt.
In die stad ontwikkelde zich daarnaast een luxere variant met stukjes kalfs- of rundvlees, die vooral werd geserveerd bij feestelijke gelegenheden. Inmiddels kent vrijwel iedere Albanese familie haar eigen recept, waardoor fërgëse in heel het land een vertrouwd gerecht is geworden.
Uiteraard ontstaat zo'n gerecht niet in een vacuüm en dat betekent dat in Noord-Griekenland en dan met name in Macedonië en Thessaloniki, een soortgelijk gerecht op tafel kan komen. Daar is bouyiourdi (Μπουγιουρντί) waarschijnlijk het gerecht dat het meest lijkt op fërgëse. Het bestaat uit feta, tomaat, paprika, extra vergine olijfolie en vaak wat oregano, die samen in de oven worden gebakken. De smaken komen sterk overeen met die van fërgëse, maar de textuur is wat steviger en minder romig.
Buiten Albanië is gjizë lastig verkrijgbaar, maar je kunt het vervangen door feta én ricotta, al mis je dan die romige structuur.
Fërgëse wordt vaak gegeten met vers, knapperig brood, zodat geen druppel van de heerlijke saus verloren gaat.
Ingrediënten (4 personen):
- 2 rode paprika's (in reepjes gesneden)
- 2 rijpe tomaten (in blokjes gesneden)
- 1 ui (fijngesneden)
- 2 teentjes knoflook (fijngehakt)
- 200 gram ricotta
- 100 gram feta (verkruimeld)
- 2 eetlepels extra vergine olijfolie
- Zout en zwarte peper naar smaak
- Verse peterselie ter garnering
Bereiding:
- Verwarm de oven voor op 200 °C.
- Verhit de olijfolie in een koekenpan en fruit de ui enkele minuten. Voeg de knoflook en paprika toe en bak ongeveer 8 minuten tot de groenten zacht worden.
- Voeg de tomaten toe. Laat het geheel nog 5 minuten zachtjes pruttelen.
- Meng de ricotta en feta door de groenten. Breng op smaak met zout en peper.
- Schep het mengsel in een ovenschaal en bak het 15 tot 20 minuten, totdat de bovenkant licht goudbruin is.
- Garneer met verse peterselie en serveer direct met knapperig brood.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten